Home » Ventilatie » Zelf ventilatie reinigen: Hoe doe je dat?

Zelf ventilatie reinigen: hoe doe je dat?

Vaak staan mensen er niet bij stil dat ventilatiesystemen onderhoud nodig hebben. Maar dat is wel het geval! Voor een schoon en gezond leefklimaat is het belangrijk dat je ventilatiesysteem regelmatig gereinigd wordt. Het reinigen van je ventilatie een specialistische klus, daarom wordt er aangeraden dit door een specialist te laten doen. In sommige gevallen is het echter mogelijk om je ventilatie zelf te reinigen. Hoe? In dit artikel leggen we je alles uit!

zelf ventilatie reinigen

Mechanische ventilatie zelf reinigen

Hoewel het reinigen van een ventilatiesysteem vaak een specialistische klus is, is het goed mogelijk om een mechanische ventilatie zelf te reinigen als je over enige technische kennis en benodigde apparatuur en gereedschap beschikt. De meeste ventilatiesystemen voeren lucht af en aan via de ventielen in de woning. Wanneer de ventielen zichtbaar kringen of viezigheid vertonen, is het tijd voor onderhoud en reiniging. Naast het reinigen is het belangrijk om je ventilatiesysteem in te regelen. Dit kan je alleen door een specialist laten doen.

Bekijk hieronder de 7 stappen om je mechanische ventilatie zelf te reinigen.

In 7 stappen zelf je ventilatie reinigen

We raden je aan om het schoonmaken van je ventilatie uit te besteden aan een vakman. Ben je erg technisch onderlegd en ben je ondanks het specialistische werk toch van plan om je ventilatie van begin tot eind zelf te reinigen? Dan hebben we de stappen voor het reinigen van je ventilatie voor je op een rijtje gezet. 

Stap 1: Reinig de ventielen

reinig de ventielen

Om de ventielen schoon te maken heb je verschillende dingen nodig:

  • Een watervaste stift
  • Een sopje bestaande uit water en neutrale zeep
  • Indien nodig een trapje om bij de ventielen te kunnen komen

Voordat je begint met het reinigen van de ventielen is het belangrijk om de stand van de ventielen te noteren. Je kunt de stand aan de binnenzijde van het ventiel aanduiden met een watervaste stift. Dit, zodat deze op een later moment terug geplaatst kunnen worden op de juiste stand. Na het meten van de stand, kun je de ventielen uit de behuizing nemen. Voor het reinigen zelf is het goed om water en neutrale zeep te gebruiken en de ventielen handmatig schoon te maken. Als de ventielen er weer schoon en sprankelend uitzien, plaats je ze terug op de juiste plek.

Hoelang je ongeveer bezig bent met het reinigen van de ventielen hangt af van de hoeveelheid ventielen die schoongemaakt moeten worden, maar houd rekening met ongeveer een uurtje.

Stap 2: Open de ventilatiebox

Haal allereerst de stekker van de ventilatiebox uit het stopcontact. Omdat de ventilator vaak nog na draait, is het goed om 10 seconden te wachten. Vervolgens op je de deksel van de box.

open de ventilatiebox


Stap 3: Maak de ventilatiebox schoon

Voor het reinigen van de ventilatiebox van een mechanisch ventilatiesysteem is in tegenstelling tot het reinigen van de ventielen een stuk meer technische kennis en ervaring nodig. Daarnaast moet er gebruik worden gemaakt van de juiste apparatuur. De kleinste fout kan namelijk al fataal zijn: de ventilatiebox kan uit balans raken, waardoor de box meer lawaai produceert.

Daarom is het belangrijk om te voorkomen dat er vuil in de lagers van de ventilatiebox terechtkomt. Vuil in de lagers kan directe schade én slijtage aan het mechanisch ventilatiesysteem veroorzaken. Wil je de ventilatiebox toch zelf reinigen? Dan kan je met behulp van een stofzuiger grof vuil wegzuigen en de overgebleven restjes schoonpoetsen.

Maak de ventilatiebox schoon


Stap 4: Sluit de ventilatiebox

Als de ventilatiebox is gereinigd, is het tijd om de box weer te sluiten. Steek vervolgens de stekker weer in het stopcontact. Dit zorgt ervoor dat de ventilator weer kan draaien. Het kan zo zijn dat er hoorbaar nog wat losgekomen vuil in de ventilator zit. Herhaal dan stap 1 en 2, en verwijder het losgekomen vuil.

sluit de ventilatiebox (1)


Stap 5: Reinig de ventilatieroosters bovenin de ramen

Reinig de binnenkant van de roosters met een stofzuiger. De ventilatieroosters zelf kunnen schoongemaakt worden met een vochtig doekje.


Stap 6: Reinig en vervang de filters

reinig en vervang wtw filters

WTW Units zijn voorzien van filters. Het is belangrijk om te weten dat je deze filters maar eenmalig kunt reinigen. De filters kunnen makkelijk gereinigd worden met behulp van een stofzuiger. Het reinigen met een stofzuiger werkt goed, maar niet oneindig. Let dus wel op dat de volgende keer dat de filters gereinigd moeten worden, het tijd is om ze te vervangen.


Stap 7: Reinig de kanalen

De laatste stap is het reinigen van de kanalen. Ook voor het reinigen van ventilatiekanalen is specialistische kennis nodig. Het werk is dus niet voor iedereen weggelegd. Mocht je de stap toch willen nemen, dan is het goed om te weten dat er verschillende methodes bestaan voor het reinigen van de luchtkanalen.

Reinig de ventilatiekanalen


Ventilatiekanalen zelf reinigen met borstels

Het is mogelijk om de ventilatiekanalen handmatig te reinigen met roterende borstels. De borstels kunnen zich door de flexibele werking van de as door alle kanalen en aftakkingen wringen. Op deze manier worden de kanalen zo goed mogelijk gereinigd. Om deze klus te klaren heb je echter wel de juiste apparatuur en goed gereedschap nodig, waaronder:

  • Een blok (stof)afzuiger met een capaciteit van minimaal 1.500m³ (met HEPA filters)
  • Een flexibele as met de juiste borstels

Houd er wel rekening mee dat deze apparatuur prijzig is. Daarnaast zijn deze benodigdheden niet in de gewone bouwmarkten verkrijgbaar, enkel bij technische groothandels.

Ventilatiekanalen zelf reinigen met poeders

Naast reiniging met behulp van borstels, is het tegenwoordig ook mogelijk om de ventilatiekanalen te reinigen door middel van poederreiniging. Hierbij wordt er onder verhoogde druk een poeder in de luchtkanalen verneveld. Dit bereikt makkelijk de kleinste hoekjes van de kanalen. Omdat dit een zeer krachtige manier van reinigen is, krijg je de meest vervuilde kanalen schoon. Een voordeel aan deze methode is dat er na de reiniging een antistatische laag achter blijft, waardoor het vuil zich minder snel hecht aan de oppervlakte. Daarnaast zijn de poeders milieuvriendelijk én biologisch afbreekbaar.
Een goede optie om de kanalen mee te reinigen dus! Helaas zijn de poeders, net zoals de borstels, niet vrij verkrijgbaar. Deze zijn enkel te verkrijgen bij technische groothandels.

WTW unit zelf reinigen

wtw unit zelf reinigen

Het is tot op zekere hoogte ook mogelijk om een WTW unit zelf te reinigen. Dit kan door op dezelfde manier als bij het mechanisch ventilatiesysteem de ventielen die in het plafond te vinden zijn schoon te maken. Daarnaast is het mogelijk om zelf de filters schoon te maken. Als je heel veel technische kennis bezit is het een mogelijkheid om de unit zelf te reinigen, maar dit wordt sterk afgeraden – vooral als je hier nog geen ervaring mee hebt. Het reinigen van de unit laat je het beste aan een specialist over.

Waarom ventilatie reinigen?

waarom ventilatie reinigen

Ventilatiesystemen zorgen voor de aanvoer van verse lucht en de afvoer van vuile lucht. Vuile lucht bevat stofdeeltjes, vocht, ongewenste geuren en andere schadelijke stoffen. Dit kan ervoor zorgen dat je ventilatiesysteem verstopt raakt, wat betekent dat de ventilator niet meer optimaal zijn werk kan uitvoeren. Hierdoor neemt de luchtkwaliteit in de woning af, waardoor er gezondheidsklachten kunnen ontstaan. Dit zijn klachten zoals hoofdpijn, vermoeidheid of allergische reacties. Om dit te voorkomen is het belangrijk om je ventilatie tijdig te reinigen.

Hoe vaak ventilatie reinigen?

Hoe vaak ventilatie reinigen

Hoe vaak je je ventilatie moet schoonmaken ligt aan het soort systeem dat je in huis hebt. Er zijn verschillende soorten ventilatie. Bij natuurlijke ventilatie kan het zo zijn dat je gebruik maakt van ventilatieroosters. In dat geval is het belangrijk de ventilatieroosters één keer per half jaar schoon te maken. Heb je een mechanisch ventilatiesysteem in huis? Dan is het goed om je mechanische ventilatie ten minste iedere vier jaar te reinigen. Dit termijn is ook van toepassing in het geval van een Warmte Terugwin Unit. Daarnaast is het belangrijk om bij een WTW unit de filters in ieder geval elk jaar te reinigen, het liefst elk half jaar.